Çocuklarda Ev Kazaları: Düşme, Yanık, Zehirlenme ve Boğulmaya Karşı Önlemler

Ev, çocukların en güvende hissettiği yerdir; ancak küçük çocuklarda görülen kazaların önemli bir bölümü de evde yaşanır. Merdivenden düşme, sıcak bir içeceğin dökülmesi, temizlik ürününe ulaşma ya da küçük bir parçayı yutma gibi kazalar çoğu zaman birkaç saniyelik bir dikkatsizlik anında olur. İyi haber şu ki, bu kazaların birçoğu basit önlemlerle önlenebilir. Bu yazıda çocuklarda sık görülen ev kazalarını, her biri için alınabilecek önlemleri ve evinizi oda oda gözden geçirmenize yardımcı olacak bir kontrol listesini paylaşıyoruz. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; acil durumlarda vakit kaybetmeden 112 Acil'i arayın.

Küçük Çocuklar Neden Daha Fazla Risk Altında?

Küçük çocuklar meraklıdır ve dünyayı dokunarak, tadarak ve tırmanarak keşfeder. Ancak tehlikeyi fark etme ve sonuçları öngörme becerileri henüz gelişmektedir. Bir yaşındaki bir çocuk prizin, sıcak ocağın ya da açık pencerenin ne anlama geldiğini bilmez.

Çocuğun hareket becerileri hızla geliştiği için dün ulaşamadığı bir yere bugün ulaşabilir. Bu nedenle ev güvenliği bir kez yapılıp biten bir iş değil, çocuğun gelişimine göre düzenli olarak gözden geçirilmesi gereken bir süreçtir.

Düşmeler

Düşmeler, küçük çocuklarda en sık görülen ev kazalarındandır. Yataktan, kanepeden ya da alt değiştirme masasından düşme, merdivenlerden yuvarlanma ve mobilyalara tırmanırken düşme bunlara örnektir.

Bebeği alt değiştirme masasında, yatakta ya da kanepede bir an bile yalnız bırakmamak, merdivenlerin başına ve sonuna güvenlik kapısı takmak ve kaygan zeminlerde kaydırmaz halı kullanmak düşme riskini azaltır. Yeni yürümeye başlayan çocuklar için masa köşelerine koruyucu takmak da yararlı olabilir.

Pencere ve Balkon Güvenliği

Pencere ve balkonlardan düşmeler ciddi yaralanmalara yol açabilir. Çocuklar sandalye, kutu ya da mobilyaları kullanarak pencere ve balkon korkuluklarına tırmanabilir.

Pencerelere çocuk kilidi ya da açılmayı sınırlayan emniyet mekanizması takmak, mobilyaları pencerelerden ve balkon korkuluklarından uzağa yerleştirmek ve çocuğu balkonda asla yalnız bırakmamak önemlidir. Sinekliklerin çocuğun ağırlığını taşımayacağını unutmayın.

Mobilya ve Televizyon Devrilmesi

Kitaplık, şifonyer ve televizyon gibi ağır eşyalar, çocuk onlara tırmandığında ya da çektiğinde devrilebilir. Bu tür kazalar özellikle küçük çocuklarda ciddi sonuçlar doğurabilir.

Uzun ve ağır mobilyaları duvara sabitlemek, televizyonu sağlam bir zemine yerleştirip duvara monte etmek ve çekmecelerin üzerine ağır eşyalar koymamak bu riski azaltır. Çocuğun ilgisini çeken oyuncakları yüksek rafların üzerine koymamak da tırmanma isteğini azaltır.

Yanıklar ve Haşlanmalar

Sıcak çay ya da kahvenin dökülmesi, ocaktaki tencerenin devrilmesi, sıcak fırın kapağına dokunma ve banyo suyunun çok sıcak olması küçük çocuklarda yanıklara yol açabilir. Çocukların cildi yetişkinlere göre daha ince olduğu için daha kolay yanar.

Sıcak içecekleri çocuğun ulaşamayacağı yerlere koymak, kucağınızda çocuk varken sıcak içecek içmemek, tencere saplarını ocağın iç kısmına çevirmek ve banyo suyunun sıcaklığını çocuğu suya koymadan önce kontrol etmek temel önlemlerdir.

Yanıkta İlk Adım

Yanık durumunda yanan bölgeyi hemen akan serin suyun altına tutmak genel bir ilk adım olarak önerilir. Buz, yağ, diş macunu ya da yoğurt gibi maddeleri yanığa sürmek önerilmez.

Yanık büyükse, yüzde, ellerde, ayaklarda ya da genital bölgedeyse, kabarcık oluştuysa veya elektrik ya da kimyasal maddeyle oluştuysa hemen sağlık kuruluşuna başvurun ya da 112 Acil'i arayın. Temel ilk yardım konularını kardeş sitemizdeki çocuklarda ilk yardım yazısında ele aldık.

Zehirlenmeler

Temizlik ürünleri, çamaşır kapsülleri, ilaçlar, vitaminler, kozmetik ürünler ve bazı bitkiler küçük çocuklar için zehirlenme riski taşır. Renkli ambalajlar ve tatlı görünen ilaçlar çocukların ilgisini çekebilir.

Bu ürünleri çocuğun ulaşamayacağı yükseklikte ve kilitli dolaplarda saklamak, orijinal ambalajlarında tutmak ve başka kaplara aktarmamak önemlidir. Misafirlerin çantalarında ilaç bulunabileceğini de unutmayın. Çocuğun zararlı bir madde yuttuğundan şüpheleniyorsanız kusturmaya çalışmadan hemen 112 Acil'i arayın ya da sağlık kuruluşuna başvurun.

Küçük Parçalar ve Boğulma

Küçük çocuklar her şeyi ağızlarına götürebilir. Bozuk para, düğme, boncuk, küçük oyuncak parçaları, balon ve bazı gıdalar boğulma riski oluşturur. Düğme pil ve güçlü mıknatısların yutulması ise ayrıca ciddi iç yaralanmalara yol açabilir.

Yerde küçük parça bırakmamak, büyük kardeşlerin küçük parçalı oyuncaklarını ayrı tutmak ve uzaktan kumanda gibi düğme pil içeren eşyaların pil kapaklarının sağlam olduğundan emin olmak önemlidir. Düğme pil ya da mıknatıs yuttuğundan şüphelendiğiniz bir çocuk için vakit kaybetmeden acil sağlık desteği alın.

Gıdalarla Boğulma Riski

Bütün üzüm, kiraz domates, sert şekerlemeler, fındık ve fıstık gibi kuruyemişler, patlamış mısır ve iri parça sert gıdalar küçük çocuklarda boğulma riski taşır. Üzüm ve kiraz domates gibi yuvarlak gıdaları uzunlamasına dörde bölmek önerilen bir yöntemdir.

Çocuğun yemek yerken oturması, koşarken ya da oynarken yememesi ve yemek sırasında bir yetişkinin yanında olması boğulma riskini azaltır. Çocuklarla mutfakta güvenle vakit geçirme yolları için çocuklarla mutfak etkinlikleri yazımıza göz atabilirsiniz.

Su ve Suda Boğulma

Küçük çocuklar çok az miktarda suda bile boğulabilir. Banyo küveti, kovalar, leğenler, şişme havuzlar ve bahçe havuzları bu açıdan risk oluşturur. Suda boğulma sessiz gerçekleşebilir; çocuk çoğu zaman çırpınamaz ya da bağıramaz.

Banyoda çocuğu bir an bile yalnız bırakmamak, kullanılan suyu hemen boşaltmak, kovaları ters çevirmek ve havuzların çevresini çocuğun açamayacağı bir çitle çevirmek temel önlemlerdir. Çocukların yüzmeye başlama yaşı ve su güvenliği hakkında çocuk yüzmeye kaç yaşında yazımızı okuyabilirsiniz.

Elektrik Güvenliği

Prizler, uzatma kabloları ve şarj aletleri küçük çocukların ilgisini çeker. Kullanılmayan prizlere priz kapağı takmak, kabloları mobilyaların arkasına toplamak ve şarj aletlerini prizde bırakmamak elektrik kazalarını önlemeye yardımcı olur.

Banyo gibi ıslak alanlarda elektrikli aletleri çocuğun ulaşabileceği yerlerde kullanmamak ve saç kurutma makinesi ile ütü gibi aletleri kullandıktan sonra hemen kaldırmak da önemlidir.

Kesici Aletler ve Kapılar

Bıçaklar, makaslar, cam eşyalar ve aletler çocuğun ulaşamayacağı yerlerde saklanmalıdır. Mutfak çekmecelerine çocuk kilidi takmak bu konuda etkili bir önlemdir.

Kapı aralarına parmak sıkışması da küçük çocuklarda sık görülür. Kapı tamponları ve parmak koruyucular bu riski azaltabilir. Cam kapı ve masalarda kırılmaya dayanıklı cam ya da koruyucu film kullanılması da düşünülebilir.

Perde İpleri ve Kablolar

Perde ve stor iplerinin halkaları, küçük çocuklar için boğulma riski oluşturabilir. Bebek yatağını pencere ve perde iplerinden uzağa yerleştirmek ve ipleri çocuğun ulaşamayacağı yükseklikte sabitlemek önemlidir.

Bebek telsizi ve kamera kablolarının da bebek yatağından uzakta tutulması gerekir. Çocukların boyunlarına geçebilecek kordonlu takılar ve emzik zincirleri de dikkatle seçilmelidir.

Oda Oda Ev Güvenliği Kontrol Listesi

Evinizi gözden geçirirken aşağıdaki kısa listeden yararlanabilirsiniz:

• Mutfak: Tencere sapları içe dönük, temizlik ürünleri kilitli dolapta, bıçaklar çekmece kilidinin arkasında.
• Banyo: İlaçlar kilitli dolapta, su sıcaklığı kontrol ediliyor, küvet kullanımdan sonra boşaltılıyor.
• Oturma odası: Televizyon ve kitaplık duvara sabit, priz kapakları takılı, küçük parçalar yerde değil.
• Yatak odası: Bebek yatağı pencere ve perde iplerinden uzak, mobilyalar pencere önünde değil.
• Merdiven ve balkon: Güvenlik kapıları takılı, balkonda tırmanılabilecek eşya yok.
• Bahçe: Havuz çevrili, kovalar boş, bahçe ilaçları ve aletler kilitli yerde.

Çocuğun Gözünden Evi İncelemek

Ev güvenliğini değerlendirmenin etkili bir yolu, evi çocuğun boyunda incelemektir. Yere çömelerek ya da emekleyerek odaları dolaşmak, yetişkin gözüyle fark edilmeyen tehlikeleri, örneğin alçak raflardaki ürünleri, çıplak kabloları ya da kanepenin altındaki küçük parçaları görmenizi sağlar.

Bu incelemeyi çocuğunuz emeklemeye, yürümeye ve tırmanmaya başladığı dönemlerde tekrarlamak, gelişimine uygun önlemleri zamanında almanıza yardımcı olur. Yürümeye başlayan bebeklerde dikkat edilecek konular için kardeş sitemizdeki bebek ne zaman yürür yazısına göz atabilirsiniz.

Gözetim: Önlemlerin Yerini Hiçbir Şey Tutmaz

Güvenlik kapıları, kilitler ve koruyucular önemli önlemlerdir; ancak hiçbiri bir yetişkinin gözetiminin yerini tutamaz. Kazaların önemli bir kısmı, yetişkinin kısa bir süreliğine dikkatinin dağıldığı anlarda yaşanır.

Telefonla konuşurken, kapıyı açarken ya da yemek hazırlarken çocuğu güvenli bir oyun alanında tutmak, bu tür anlardaki riskleri azaltır. Ziyarete gittiğiniz evlerin, özellikle büyükanne ve büyükbaba evlerinin, küçük çocuklar için düzenlenmemiş olabileceğini de unutmayın.

Ev Dışındaki Güvenlik

Ev güvenliğine gösterdiğiniz özeni araçta ve oyun alanlarında da sürdürmek önemlidir. Araçta çocuğun yaşına ve kilosuna uygun oto koltuğunda seyahat etmesi, en etkili güvenlik önlemlerinden biridir; bu konuyu çocuk oto koltuğu yazımızda ayrıntılı ele aldık.

Parklarda ve oyun alanlarında da yüksekliklere, zemin malzemesine ve ekipmanın sağlamlığına dikkat etmek gerekir. Kreş seçerken sorulabilecek güvenlik sorularını ise kardeş sitemizdeki kreş güvenlik kontrol listesi yazısında topladık.

Acil Durumlara Hazırlıklı Olmak

Kazalar tüm önlemlere rağmen yaşanabilir. Acil durum numaralarını telefonunuzda ve evde görünür bir yerde bulundurmak, temel ilk yardım malzemelerini içeren bir çantayı hazır tutmak ve evdeki tüm yetişkinlerin bu çantanın yerini bilmesi önemlidir.

Ebeveynlerin ve çocuğa bakan diğer kişilerin bir ilk yardım eğitimine katılması, acil bir durumda doğru ve sakin hareket etmeyi kolaylaştırır. KKTC'de acil sağlık hizmetleri için 112 aranır.

Altın Anahtar Hakkında

Altın Anahtar Kreş ve Okul Öncesi, Girne Alsancak'ta 12 ay–3 yaş kreş ve 3–6 yaş okul öncesi programlarıyla hizmet verir. Oyun temelli günlük akışımızda oyun bahçesi ve dinlenme alanı bulunur. Servis güzergâhımız Karşıyaka, Lapta, Alsancak, Karaoğlanoğlu, Girne, Ozanköy, Çatalköy ve Boğazköy'den geçer. Okulumuzu randevulu ziyaretle görebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular